Κήρυγμα Σεβ. Αρχιεπισκόπου Αμερικής κ. Ελπιδοφόρου

Σύναξη των Αγίων ενδόξων Δώδεκα Αποστόλων
Κυριακή 30 Ιουνίου 2019

Ιερός Καθεδρικός Ναός του Αγίου Αποστόλου Παύλου
Hempstead Νέας Υόρκης

 

Αγαπητές και αγαπητοί αδελφοί, τέκνα εν Κυρίω αγαπητά !

Όπως έχουμε ήδη επισημάνει την προηγούμενη Κυριακή, με την εορτή των Αγίων Πάντων αρχίζει η ανάγνωση περικοπών από το Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο. Σήμερα βρισκόμαστε στη δεύτερη Κυριακή του Ματθαίου, ωστόσο, επειδή η Εκκλησία εορτάζει τη Σύναξη των Αγίων Αποστόλων, τα Αναγνώσματα είναι καθορισμένα, σχετικά με τη θέση και το έργο των Αγίων Αποστόλων στην Εκκλησία.

Είναι η σημερινή εορτή μία επέκταση της χθεσινής εορτής των Πρωτοκορυφαίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου και γι᾽ αυτό ως και να είναι η ίδια εορτή η υμνολογία της Εκκλησίας συνεχίζει να επικεντρώνεται στην ενότητα του λαού του Θεού, Παλαιάς και Νέας Διαθήκης, στη μία κοινή μαρτυρία της αποκαλύψεως του Θεού με σύνθεση της υμνολογίας των δύο ημερών, κατά την οποία στο χορό των Ένδεκα Αποστόλων εντάσσεται ως δωδέκατος ο Απόστολος Παύλος κατά το τέταρτο Στιχηρό Προσόμοιο των Αίνων, ήχος δ´: «Πέτρε καὶ Παῦλε τοῦ Λόγου ἀροτῆρες, Ἀνδρέα, Ἰάκωβε, καὶ Ἰωάννη σοφέ, Βαρθολομαῖε καὶ Φίλιππε, Θωμᾶ, Ματθαῖε, Σίμων, Ἰούδα, θεῖε Ἰάκωβε, παγκόσμιε πάντιμε, τῶν Μαθητῶν δωδεκάς, οἱ ἐν τῷ κόσμῳ κηρύξαντες, τὴν παναγίαν Τριάδα, φύσει Θεὸν ἀΐδιον, τῆς Ἐκκλησίας οἱ ἀλάξευτοι, ὄντως πύργοι καὶ στῦλοι ἀσάλευτοι, τῷ Δεσπότῃ τῶν ὅλων, ἱκετεύσατε σωθῆναι ἡμᾶς», και γι᾽ αυτό κεντρικό σημείο της θέσεως και της μαρτυρίας όλων είναι το γεγονός της Πεντηκοστής, στην οποία η Εκκλησία εντάσσει ως παρόντα και τον Απόστολο Παύλο και όλους τους χριστιανούς: «Τὴν χάριν Ἀπόστολοι, οὐσιωδῶς ἐνδημήσασαν, ἡμῖν εἰσδεξάμενοι, τοῦ θείου Πνεύματος, διενείμασθε, τῆς γῆς ἁπάσης, Πέτρε καὶ Παῦλε διδάσκοντες, πάντα τὰ πέρατα»[1].

Το Ευαγγελικό Ανάγνωσμα της σημερινής εορτής προέρχεται από το ένατο και δέκατο κεφάλαιο του Κατά Ματθαίον Ευαγγελίου., όπου καταχωρούνται τα ονόματα των Δώδεκα Μαθητών κατά την αρχική κλήση και όπου συμπεριλαμβάνεται και ο Ιούδας. Η χορήγηση της εξουσίας προς τους Μαθητές για εκβολή των ακαθάρτων πνευμάτων και θεραπεία κάθε ασθένειας των ανθρώπων κατά τη μεταπατορική περίοδο, ψυχικής και σωματικής, κατά το παράδειγμα των θεραπειών που ενεργούσε ο Χριστός, κηρύσσων και θεραπεύων, είναι μία πρώτη άσκηση των Μαθητών στο Αποστολικό έργο και προκαταγγελία της Πεντηκοστής. Ο Χριστός, ως ο Κύριος και Δημιουργός και χορηγός της ζωής παρέχει σε όλους τους ανθρώπους το κυριαρχικό χάρισμα της αυτεξουσιότητος και της συνεχούς πορείας να προχωρούν από δόξης εις δόξαν, αλλά είναι οι άνθρωποι που αποδέχονται, ή απορρίπτουν την αγαθοποιό χάρη του Θεού και αμαυρώνουν τον εαυτό τους, όπως οι εκπεσόντες άγγελοι και ο Ιούδας, γιατί ο Θεός είναι μόνο αγαθός και πηγή αγαθότητος, ανεξάρτητα από την αποδοχή, ή την απόρριψη από το πλάσμα του.

Η αποστολή των Μαθητών κατ᾽ αρχάς στα χαμένα πρόβατα του οίκου Ισραήλ, κατά το Ευαγγελικό Ανάγνωσμα, δεν αποτελεί διάκριση προς τα έθνη, τον ειδωλολατρικό κόσμο, ή τους Σαμαρίτες, οι οποίοι είχαν έλθει σε επιμειξίες με τους Ρωμαίους και τους Έλληνες και δεν θεωρούνταν γνήσιοι Ισραηλίτες. Πρόκειται για παιδαγωγία που εφαρμόζει ο Χριστός προς τους Μαθητές, για να ενισχυθούν στο ποιμαντικό τους έργο αρχίζοντας από το λαό του Ισραήλ, που διέσωζε, έστω και παραφθαρμένη, τη μαρτυρία των Προφητών τους για την ένσαρκη έλευση του Υιού και Λόγου του Θεού, του Κυρίου της δόξης, του Κυρίου του Ουρανού και της γης, όπως ακούμε στην Κυριακή Προσευχή. Εξάλλου, στην αρχή της Ευαγγελικής περικοπής ακούσαμε ότι ο Χριστός, βλέποντας τους όχλους, τους σπλαχνίσθηκε, καθώς ήταν σα χαμένα πρόβατα χωρίς ποιμένα. Όταν, λοιπόν, λέγεται στα Ευαγγέλια ότι ο Χριστός κήρυττε και διενεργούσε τα θαύματα και όλες τις θαυμαστές πράξεις, τις θεοσημίες, προκειμένου να προετοιμάσει τους ακροατές του, ώστε να αναγνωρίσουν ότι είναι ο Ενανθρωπήσας Υιός και Λόγος του Θεού, που ομίλησε στο Μωϋσή παραδίδοντάς του το Δεκάλογο, το Νόμο, συνάπτοντας μαζί τους διαθήκη και υπόσχεση ότι θα είναι αγαπημένος λαός, διενεργεί τα πάντα «λόγω και έργω», όχι κρυφά, όχι αποκλειστικά στις Συναγωγές αλλά σε ανοιχτούς χώρους και προς τον όχλο, στα πλήθη, ανεξάρτητα αν ήταν ανάμεσα στους Ισραηλίτες και εθνικοί, Έλληνες ή Ρωμαίοι, γιατί το κήρυγμα της βασιλείας των ουρανών είναι κοινό αγαθό για όλη την ανθρωπότητα και όχι μόνο για τον Ισραήλ. Ο ανακαινισμός του ανθρώπου και η ανάκληση σε κοινωνία με το Θεό και τους συνανθρώπους του αφορά όλη την ανθρωπότητα. Ο Υιός και Λόγος του Θεού ενηνθρώπησε για όλους τους ανθρώπους και όχι για μια ομάδα.

Έτσι από την πρώτη κλήση των Μαθητών να κηρύξουν προς τον Ισραήλ βαθμιαία οι Μαθητές παιδαγωγούνται, καθώς είναι αυτόπτες μάρτυρες του έργου του Χριστού στον κόσμο, ώστε να γίνουν δεκτικοί της χάριτος του Αγίου με την Πεντηκοστή και να γίνουν ποιμένες όλων των εθνών μέχρις περάτων της γης. Όχι ως κατεξουσιαστές του κόσμου τούτου, αλλά μεταφέροντες το κήρυγμα της Αναστάσεως και της βασιλείας των ουρανών, κήρυγμα ενότητος και αδελφοσύνης των ανθρώπων, σύμφωνα με την κοινή φυσική μας ύπαρξη, παύοντας τις διακρίσεις που επιθέτουμε στον εαυτό μας και στους συνανθρώπους οι άνθρωποι με τις εμπάθειές μας, την υποκρισία και τον εγωϊσμό μας.

 

[1]. Κανών των Κορυφαίων, Ωδή α´, ήχος δ´, τροπάριο γ´, στον Όρθρο. «Απόστολοι, που δεχθήκατε για μας τη χάρη του Θείου Πνεύματος, που ενδήμησε πραγματικά, και διανεμήθηκε στον καθένα, και διδάξατε σε όλη τη γη μέχρι σε όλα τα πέρατα».